Hayatın Sessiz Anayasası: Adabımuaşeret ve Unuttuğumuz Yol Yordam.Görgü ve Saygının önemi.

Bugün, modern dünyanın hızı içinde koştururken ıskaladığımız, ama aslında bizi “biz” yapan en temel değerlerden birini masaya yatırıyoruz: Görgü, saygı ve adap.

Bir toplumun huzuru, sadece yazılı kanunlarla değil; bireylerin birbirine gösterdiği o ince ve zarif özenle, yani adabımuaşeret ile sağlanır. Gelin, eskileri yad ederek bugünün sokaklarına, toplu taşımalarına ve evlerimize bir ayna tutalım.

1. Okullardaki O Tatlı Telaş:

“Görgü Kolu”Eskiden okullarda sadece matematik, fen değil; “hayatın kendisi” de öğretilirdi. Sosyal eğitsel kollar arasında çok prestijli bir kol vardı: Görgü Kolu (veya Adabımuaşeret). Bu kola her çocuk seçilemezdi. Derslerinde başarılı, arkadaşlarına ve öğretmenlerine karşı saygılı, aklı başında ve davranışlarıyla örnek teşkil eden çocuklar bu kolun temsilcisi olurdu. Görevleri, okul içinde nezaket kurallarını yaygınlaştırmak ve arkadaşlarına tatlı dille rehberlik etmekti.Bugün geldiğimiz noktada, bu kuralların sadece bir kulüp faaliyeti olarak kalmaması, okullarda müfredatın bir parçası, zorunlu bir ders olarak okutulması gerekiyor. Çünkü matematik bilmek insanı meslek sahibi yapar ama adap bilmek insanı “insan” yapar.

2. Toplu Taşıma ve Asansörlerin Altın Kuralı:

“Önce İnen, Sonra Binen “Gündelik hayatta en çok karşılaştığımız ve maalesef en çok sınıfta kaldığımız sınavlardan biri: Toplu taşıma ve asansör kullanımı.Formül aslında son derece basit ve fiziken de mantıklı:Önce içerideki/araçtaki kişi inecek ki, dışarıdaki kişiye yer açılsın.Metroda, Otobüste, Tramvayda: Kapı açılır açılmaz içeri hücum etmek yerine, kapının hemen yan taraflarında durup inenlerin rahatça çıkmasını beklemek bir medeniyet göstergesidir.Asansörde: Asansör kapısı açıldığında içerideki kişinin çıkmasına izin vermeden içeri adım atmak, hem fiziksel çarpışmalara yol açar hem de alan daraltır.Bu basit kuralı uygulamak sadece saniyelerimizi alır ama günümüzün stresli şehir hayatında büyük gerginliklerin önüne geçer.

3. Sokaktaki Sınırlarımız:

Yaya Geçidi ve Bisiklet Yolu

Ortak yaşam alanımız olan sokaklarda herkesin bir rolü ve hakkı vardır. Ancak bu hakların sınırlarını doğru çizemediğimizde kaos kaçınılmaz olur.

Yaya Geçitleri: Yaya geçitlerinde öncelik koşulsuz şartsız yayalarındır. Bir yaya geçide adımını attığı anda, akan trafiğin durması ve yayaya güvenli bir geçiş hakkı tanıması yasal bir zorunluluk olduğu kadar en temel insanî saygıdır.

Bisiklet Yolları: Nasıl ki arabalar kaldırımlardan gitmiyorsa, yayaların da bisiklet yollarını işgal etmemesi gerekir. Bisiklet yolu, adı üzerinde bisikletlilerin güvenli sürüş yapabilmesi için ayrılmış özel şeritlerdir. Burada öncelik ve hak bisikletlilerindir.Herkes kendi alanına ve karşısındakinin hakkına saygı gösterdiğinde sokaklar çok daha güvenli ve huzurlu hale gelecektir.

4. Saygının Çekirdeği: Aile ve Büyüklerimiz

Tüm bu toplumsal kuralların yeşerdiği, kök saldığı yer şüphesiz ki aile ocağıdır.Büyüklere saygı, sadece onlara yer vermek veya bayramlarda ellerini öpmekle sınırlı değildir. Onların hayat tecrübelerine değer vermek, konuşurken sözlerini kesmemek, ses tonumuzu onlara göre ayarlamak ve en önemlisi aile içindeki hiyerarşiye tatlı bir sevgi bağıyla sadık kalmaktır.Ev içinde anne ve babaya gösterilen hürmet, çocuğun dış dünyaya yansıtacağı saygının fragmanıdır.Büyüklerin yanında oturma kalkma adabından, sofraya onlardan önce oturmamaya kadar uzanan o eski ama eskimeyen kurallar, aile bağlarını diri tutan gizli çimentolardır.

Son Söz: Adabımuaşeret Lüks Değil, İhtiyaçtır

Görgü kuralları çağ dışı kalmış, modası geçmiş kurallar bütünü değildir. Aksine, birbirimizin sınırlarına basmadan, insanca ve huzur içinde yaşayabilmemizin yegane anahtarıdır.Gelin, okullarımızda bu derslerin yeniden verilmesi için sesimizi yükseltelim; ama en çok da kendi yaşantımızla, çocuklarımıza ve çevremize canlı birer “görgü kolu” üyesi gibi örnek olalım.