1970’lerin sonu ve 80’lerin başında radyolarda çalmaya başladığı anda herkesi dansa kaldıran, Moğol savaşçısı kostümleriyle hafızalara kazınan o efsanevi grubu hatırlıyor musunuz? Dschinghis Khan (Cengiz Han), renkli sahne şovları ve ritmik şarkılarıyla müzik dünyasını kasıp kavuran dev bir pop projesiydi.
Ancak ışıklar söndüğünde ve müzik durduğunda, bu pıltılı dünyanın arkasında büyük trajediler, utançlar ve bitmek bilmeyen hukuk savaşları yatıyordu.
Bir Eurovision Projesi Olarak Doğuş
Her şey 1979 yılında Alman yapımcı Ralph Siegel ve söz yazarı Bernd Meinunger’in Eurovision Şarkı Yarışması’nı kazanma hırsıyla başladı. Kudüs’teki yarışmaya haftalar kala; bir diş hekimliği öğrencisi, bir model, bir balet, bir caz müzisyeni ve deneyimli vokallerden oluşan sıradışı bir grup bir araya getirildi.
Moğol fatihini abartılı bir dille anlatan Dschinghis Khan şarkısıyla yarışmada 4. olsalar da, ticari başarı anlamında gecenin asıl kazananı oldular. İsrail müzik listelerinde 1 numaraya yükselen ilk Alman grubu olma unvanını ele geçirdiler.
Sovyetler Birliği’nde Yasaklanan Hit: Moskau
Grubun 1980 Moskova Olimpiyatları için hazırladığı Moskau şarkısı, Avustralya’da olimpiyat yayınlarının resmi müziği olup haftalarca 1 numarada kaldı. Ancak Sovyet rejimi, Batı’dan gelen bu neşeli ritmi “anti-sosyalist” bularak derhal yasakladı.
Yasağa rağmen şarkı karaborsada adeta kapışıldı. Sovyetler Birliği’nde resmi yollardan satılabilecek miktarın beş katına ulaşarak ABBA seviyesinde bir kült haline geldi. Hatta anlatılanlara göre, bir yılbaşı gecesi devlet televizyonunda grubun klibi 15 saniye gösterildiği için kanal müdürü görevinden alınmıştı.
Renkli Kostümlerin Ardındaki Acı Gerçekler
Grubun sahnedeki enerjisi ne kadar yüksekse, üyelerin kişisel yaşamları bir o kadar dramatikti:
- Louis Potgieter (Sahnedeki Cengiz Han): Sahneye çıktığında devasa adımlarla dans eden Louis, gerçek hayatında klasik bale eğitimi almış, resim yapan ve oldukça yalnız bir ruhtu. Gruptan sonra Güney Afrika’ya döndü ve 1990’ların başında AIDS nedeniyle trajik bir şekilde hayatını kaybetti.
- Steve Bender (İkonik Kel Vokal): Yoğun dans koreografilerinin getirdiği fiziksel yük nedeniyle belinden ağır rahatsızlıklar geçirdi ve 1981’de gruptan ayrılmak zorunda kaldı. Bender, 2006 yılında akciğer kanserine yenik düştü. Ölümünden bir yıl önce Moskova’daki birleşme konserinde, sırf hayranlarına son kez veda edebilmek için ağır ağrı kesici iğnelerle sahneye çıkmıştı.
- Leslie Mandoki: Komünist rejimden kaçmış bir Macar mülteci olan Mandoki, yıllar sonra dünyaca ünlü bir müzik yapımcısı oldu. Ancak gruptaki geçmişinden o kadar utandı ki, plakları ve fotoğrafları yıllarca kendi çocuklarından bile sakladı.
Zirveden Düşüş ve Hukuk Savaşları
1982 sonrasında Moğol konseptini bırakıp geleneksel Alman pop tarzına geçen grup, eski popülaritesini kaybetti ve 1985 yılında resmi olarak dağıldı.
2000’li yıllarda gelen birleşme konserleri ve Moğolistan’daki dev organizasyonlar hayranları heyecanlandırsa da, bu kez devreye koltuk sevdası ve telif hakları girdi. Grubun eski üyelerinden Wolfgang Heichel, marka adını kendi üzerine tescilletmeye çalışınca yapımcı Ralph Siegel ile mahkemelik oldu. Münih mahkemesi, markanın ve konseptin tek sahibinin yaratıcısı Ralph Siegel olduğuna karar vererek noktayı koydu.
Son Söz
Dünya çapında 20 milyondan fazla albüm satan Dschinghis Khan; disco çağının en renkli, en özgün ama bir o kadar da hüzünlü hikayelerinden birine imza attı. Bugün hâlâ bir partide Moskau çalmaya başladığında ayağa kalkıp dans ediyorsak, arkasındaki tüm bu acılara rağmen bıraktıkları mirasın büyüklüğündendir.
